Hormon Replasman Tedavisi ve Meme Kanseri İlişkisi

Doç Dr. Didem Öncel Yakar

Menopoz dönemine yaklaşan pek çok kadın benzer bir ikilem ile karşı karşıya kalır. Bir yandan sıcak basması, uykusuzluk, ruh hali değişiklikleri ve vajinal kuruluk gibi şikâyetleri kontrol altına almak ister; diğer yandan Hormon Replasman Tedavisi’nin (HRT) meme kanseri başta olmak üzere bazı hastalık riskleri oluşturabileceği bilgisi kaygı yaratır.

HRT konusunda net ve tek bir doğru yoktur. Bu nedenle “HRT kullanabilir miyim?” sorusunun cevabı çoğu zaman evet ya da hayır şeklinde değildir.

HRT Hakkında Kesin Olanlar

– Menopoz semptomlarının giderilmesinde en etkili tedavi yöntemlerinden biri HRT’dir.

– Olası riskler arasında meme kanseri, felç, tromboemboli, kalp-damar hastalıkları ve demans yer alır.

– Riskler; başlanılan yaşa, doz ve kullanım süresine, uygulama yoluna ve kullanılan hormon tipine göre değişir.

Meme Kanseri Riski Nasıl Değişir?

Sadece östrojen içeren HRT (rahmi alınmış kadınlarda kullanılır) ile meme kanseri riskinde belirgin artış gösterilmemiştir. Bazı çalışmalarda risk artışı olmadığı, hatta koruyucu etki olabileceği bildirilmiştir.

Östrojen-progesteron kombinasyonu içeren HRT’de ise uzun süreli kullanımda meme kanseri riskinde artış bildirilmiştir.

Bu risk artışı kişisel temel meme kanseri riski ile değerlendirilmelidir.

Geçirilmiş Meme Kanseri Öyküsü Olanlarda Durum

Uzun yıllar boyunca meme kanseri geçirmiş kadınlarda HRT önerilmemiştir. Güncel veriler, bazı düşük riskli ve yoğun menopoz semptomu olan hastalarda dikkatli seçilmiş vakalarda multidisipliner değerlendirme ile kullanılabileceğini düşündürmektedir.

Lokal ve Sistemik Tedaviler Aynı Değildir

Sistemik (oral, transdermal vb.) HRT ile ilişkili riskler, lokal (vajinal) düşük doz uygulamalarda aynı düzeyde değildir. Bu nedenle her menopoz şikâyeti sistemik HRT gerektirmez.

 

Karar Nasıl Verilir?

HRT kararı; kişisel meme kanseri riski, aile öyküsü, kardiyovasküler risk faktörleri, pıhtılaşma eğilimi, mevcut menopoz semptomlarının şiddeti ve alternatif tedavilere yanıt gibi birçok parametre birlikte değerlendirilerek verilir.

Bu nedenle HRT, standart reçete edilen bir tedavi değil; kişiye özel planlanan bir süreçtir. Başlanan hastalarda düzenli meme muayenesi ve görüntüleme ile takip zorunludur.

HRT ne tamamen güvenlidir ne de tamamen tehlikelidir. Doğru hasta seçimi, doğru doz ve doğru takip ile risk-fayda dengesi kişiye özel olarak kurulmalıdır.

Bu içerik güncel bilimsel veriler ve uluslararası konsensüsler doğrultusunda gözden geçirilmiştir.